HOANG MANG – CHỈ DẪN CỦA BÁC SỸ ĐỂ HIỂU RÕ ĐÚNG SAI

Ngày nay có quá nhiều thông tin, với nội dung chưa kiểm chứng được tung ra mỗi ngày: những bài báo với tiêu đề bảo chúng ta phải làm điều này và không làm điều kia, tất cả để sống lâu hơn, khỏe hơn, thon gọn và tươi trẻ.

Với Nhiễu, bác sĩ Nina Shapiro sẽ chỉ ra cách giúp mọi người phân biệt được giữa những sự lừa đảo và những thông tin chân thực dựa trên bằng chứng. Với hơn 20 năm kinh nghiệm lâm sàng và nghiên cứu tại Harvard và UCLA, bà đã giúp đỡ vô số người bệnh đưa ra những quyết định quan trọng mỗi ngày. Và bà mang chính những bài học đó, cùng với các dẫn chứng khoa học và những câu chuyện rất thật để nói về định nghĩa hiện đại về “cuộc sống lành mạnh”.

Bạn sẽ phải ngạc nhiên với những xu hướng thay đổi trong định nghĩa về “lành mạnh”. Vào thập niên 70 của thế kỷ trước, người ta đột nhiên chuyển cách gọi mỳ Ý từ spaghetti sang pasta. Bằng cách nào đó điều này mang đến cảm giác có lợi cho sức khỏe hơn, nên chúng ta ăn mỳ Ý nhiều hơn. Khi mà bánh bông lan làm từ ngũ cốc nguyên cám (với nguyên 500 ca-lo) trở thành thực phẩm có lợi cho sức khỏe cùng với hỗn hợp ngũ cốc granola, một số người liền ăn món này nhiều hơn. Sau đó là cơn sốt ăn kiêng ít chất béo, ít đường, không đường, không thêm đường, không chất béo, ít ca-lo. Nước uống giờ đây cũng được thêm đủ thứ nhãn dán như hữu cơ, tự nhiên, không đường, giàu dinh dưỡng, không chứa sinh vật biến đổi gen (dù bạn nên biết rằng một chút biến đổi gen có thể sẽ có lợi cho bạn, và bạn sẽ sớm phát hiện ra điều đó).

Ngoài thực phẩm, quan niệm về sức khỏe tiếp tục thay đổi theo những chiều hướng thú vị. Vì lý do nào đó, ai cũng muốn sống tới năm 150 tuổi. Một ngày nào đó, một vài người có lẽ sẽ làm được điều này. Thử nghiệm và điều chỉnh bộ mã di truyền có thể giúp chúng ta sống lâu hơn, đánh giá nguy cơ mắc bệnh và phòng ngừa bệnh lâu dài. Rất nhiều người luôn cố gắng làm mọi thứ đúng cách: Liệu có nên uống một viên aspirin mỗi ngày không? Bắt đầu từ bao giờ? Nên sử dụng liệu pháp nội tiết thay thế hay không? Có nên sử dụng statin để phòng ngừa trụy tim hay không? Có nên dùng chế phẩm bổ sung vitamin hay không và nếu có thì loại nào? B12 cung cấp năng lượng cho bạn. Nó cũng khiến bạn mọc mụn. Vitamin E phòng chống ung thư nhưng cũng có thể gây ung thư. Tập thể dục tốt nhưng loại hình nào là tốt nhất? Và tập bao nhiêu là quá nhiều, khi giá phải trả là những chấn thương khớp, những cơn đau mạn tính và thậm chí là những vấn đề về thận và tim mạch?

Mục đích của cuốn sách này là cung cấp cho độc giả sự thật về những lời khuyên sức khỏe thường gặp và đưa ra hướng dẫn cẩn thận, đáng tin cậy về việc trở thành người sử dụng dịch vụ sức khỏe và người bệnh thông minh. Nội dung cuốn sách đề cập đến nhiều vấn đề, bắt đầu với những thuyết âm mưu ở khắp nơi trong cộng đồng y tế và những khái niệm quan trọng cần hiểu như kiểm soát rủi ro, quan hệ nhân quả với tương quan, và thế nào là nghiên cứu được thiết kế tốt và có thể tái áp dụng. Sau đó, tác giả sẽ chuyển sang trả lời những câu hỏi làm tâm trí mọi người ngày nay nhức nhối như: Có hay không một chế độ ăn tốt nhất được khoa học kiểm chứng? Gluten có tệ đến mức vậy hay không? Việc thải độc có độc hại không? Đường có nuôi dưỡng các tế bào ung thư không? Khi nào thì hữu cơ trở thành “thái quá”?

Cuốn sách sẽ giới thiệu cho người đọc về liệu pháp bổ sung, để thấy rằng khi nào thì nó hiệu quả và cách thức ra sao. Tác giả cũng nói về các rủi ro của vắc xin, chế phẩm bổ sung cho vi lượng đồng căn và liệu các phương phép xét nghiệm như chụp nhũ ảnh, soi ruột kết và sàng lọc DNA có được đồn thổi quá mức hay không. Một số thói quen phổ biến mà người ta vẫn giữ (hoặc muốn giữ) mà có thể để lại những hậu quả không mong muốn cũng sẽ được nhắc đến.

Không chỉ có thế, tác giả cũng đưa ra các giari pháp đơn giản mà bất cứ ai cũng có thể thực hiện, như bớt suy nghĩ về việc phải mua thực phẩm gắn nhãn “hữu cơ” hay “tự nhiên”, và thay vào đó là những vấn đề nghiêm trọng hơn như không tiêm vắc-xin, các sản phẩm hỗ trợ giảm cân và quảng cáo chế độ ăn chữa ung thư không cần điều trị. Và điều tuyệt vời nhất là cuốn sách dành cho tất cả mọi người, không chỉ những thanh niên đang ở độ tuổi dồi dào nhất về sức khỏe, mà cả người già và trẻ em.

Tối ưu sức khỏe dễ đạt được hơn mọi người nghĩ. Đây có thể không phải mục tiêu cố định, nhưng không có nghĩa là không thể tận hưởng quá trình đạt được nó.

VẮC-XIN NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT VỀ TIÊM CHỦNG

Cuốn sách Vắc-xin: Những điều cần biết về tiêm chủng hướng đến đối tượng là những người muốn tìm hiểu về vắc-xin, đặc biệt là những phụ huynh đang và chuẩn bị có con nhỏ.

Cuốn sách này có đầy đủ thông tin về các loại vắc-xin được tiêm cho trẻ nhỏ. Từ việc vắc-xin được tiêm vào lúc nào, phòng bệnh gì, hiệu qua ra sao, có tác dụng phụ không, cho đến căn bệnh được phòng ngừa có phổ biến không và nguy hiểm như thế nào. Cuốn sách cũng đề cập đến những vấn đề còn chưa được biết rõ và đang được bàn luận đối với vắc-xin như thủy ngân, tự kỉ và việc sử dụng mô động vật trong vắc-xin.

Những thông tin tác giả đưa ra còn làm sáng tỏ nhiều điểm còn chưa được biết đến về vắc-xin. Mấy ai hiểu được câu nói một loại vắc-xin có hiệu quả 90% nghĩa là gì, hoặc biết được có những loại vắc-xin bảo việc người tiêm khỏi bị nhiễm bệnh, nhưng cũng có những loại giúp làm giảm triệu chứng, khiến căn bệnh nhẹ đi rất nhiều.

Tuy cuốn sách được viết cho Mỹ, trong bối cảnh Mỹ, nhưng nhiều nội dung mang tính tham khảo cho Việt Nam. Hơn thế nữa, tác giả còn dành một chương để bàn luận riêng về các loại vắc-xin ở Việt Nam, cũng như một số dự đoán dành cho vắc-xin dự phòng COVID-19.

Ý tưởng nền tảng và xuyên suốt trong cuốn sách này là người nhận dịch vụ y tế nên hiểu biết và được cung cấp thông tin về các lựa chọn về y tế mà mình sẽ phải quyết định. Cụ thể trong trường hợp này, các bậc cha mẹ không chỉ cần hiểu rõ vắc-xin có tác dụng như thế nào, mà còn cần biết được những biến chứng gì có thể xảy ra. Sự thấu hiểu ấy không phải để thúc đẩy sự nghi ngại trước vắc-xin. Trên thực tế, nó còn có thể giúp nâng cao sự tin tưởng vào phương pháp này, cũng như cải thiện sự an toàn cho người được tiêm. Vì suy cho cùng, lợi ích mà vắc-xin đem lại thường lớn hơn những tác dụng phụ có khả năng xảy ra; và khi hiểu được những tác dụng phụ, các bậc cha mẹ sẽ sẵn sàng phối hợp với bác sĩ để xử lý những trường hợp hãn hữu ấy. Nói một cách ngắn gọn, sự hiểu biết chính là cầu nối thực sự giữa các bậc cha mẹ và người thầy thuốc, giữa sức khỏe của trẻ và các biện pháp can thiệp thích hợp.

Cấu trúc sách:

12 chương đầu: Mỗi chương đề cập đến một cặp bệnh và vắc xin dự phòng. Tại mỗi chương, tác giả sẽ nói đến:

Đặc điểm bệnh: Phương thức lây truyền, mức độ nguy hiểm và sự phổ biến của bệnh.
Đặc điểm về vắc-xin: Cách thức sản xuất, thành phần, tác dụng phụ và quan điểm của tác giả về loại vắc-xin đó.
Các chương sau:

Đề cập đến các vấn đề còn nhiều tranh cãi như nghiên cứu về vắc-xin, xung đột lợi ích, thành phần của vắc-xin, tác dụng phụ.
Chương cuối cùng:

Chương đặc biệt về các loại vắc-xin ở Việt Nam, được trình bày theo bố cục 12 chương đầu. Đồng thời nhắc đến vắc-xin COVID-19.

Trích đoạn:

“Bạn là một bậc phụ huynh và những gì bạn đang làm là cố gắng thấu hiểu để đưa ra quyết định về vắc-xin. Đó là mục đích của cuốn sách này.”

“Vắc-xin được coi là một phần tất yếu của tuổi thơ. Nhưng ngày nay, các bậc cha mẹ có thể đóng một vai trò chủ động hơn trong việc đưa ra những lựa chọn về sự chăm sóc y tế cho con mình. Tất cả những gì cuốn sách này làm là cung cấp thông tin. Những thông tin cởi mở, trung thực, hoàn thiện và chính xác mà mọi bậc cha mẹ đều có thể sử dụng.”