Bản chất thật sự của sống và chết là an bình và hỷ lạc.
Cảnh giới thật sự của an bình và hỷ lạc là cõi Tịnh độ Cực lạc.
Suối nguồn thật sự của Cực lạc và ơn phước là Vô Lượng Quang.
Trái tim thật sự của bạn và tôi là ánh sáng ơn phước.

Tulku Thondup là một cao tăng Tây Tạng nổi danh. Ngài sinh năm 1939 ở Golok, Đông Tây Tạng, và từ lúc 4 tuổi đã được công nhận là hậu thân của Đại học giả Konme Khenpo. Ngài tu học tại Tu viện Dodrupchen nổi tiếng, giữ chức Trưởng ban nghi lễ sư. Năm 1958, Ngài sang tỵ nạn tại Ấn Độ rồi trở thành giáo sư ở các trường đại học Lucknow và Visva Bharati. Năm 1980, Ngài sang Mỹ và được mời giảng tại Đại học Harvard. Hiện nay, Ngài tiếp tục nghiên cứu và dịch thuật các kinh điển Tây Tạng. Ngài đã viết trên 10 tác phẩm nổi tiếng, được dịch ra nhiều ngôn ngữ khác nhau, trong đó đáng chú ý nhất là The Healing Power of Mind (Năng lực chữa lành của Tâm, đã được dịch sang 17 thứ tiếng) và Boundless Healing (Độ sinh vô biên, đã được dịch ra 12 thứ tiếng) và cuốn sách này Peaceful Death, Joyful Rebirth (Tái sinh hỷ lạc – Cuộc sống phía bên kia bầu trời; Nhà xuất bản Shambhala, Hoa Kỳ, 2006).

Tái sinh hỷ lạc – Cuộc sống phía bên kia bầu trời gồm có 10 chương, không kể phần giới thiệu cuốn sách và hai phụ lục. Quan trọng nhất là các phần nói về các giai đoạn trong quá trình chuyển từ đời này sang đời sau của mỗi người. Tác giả nhấn mạnh, triển khai nhiều về giai đoạn trung ấm (Bardo), tức giai đoạn thần thức rời bỏ thân xác, trải nghiệm cảnh giới tâm linh với những cảnh tượng vốn là phản ảnh của cái tâm của mỗi người khi đang sống. Giai đoạn này được những người được xem là đã chết đi nhưng sau đó hồi sinh (gọi là delogs) tường thuật một cách cụ thể và trung thực. Qua đó, ta thấy những trải nghiệm, các cảnh tượng gây đau đớn, sợ hãi, lo lắng, ưu phiền, thanh thản, mừng vui, hạnh lạc…, tất cả đều là những thể hiện của tâm, những kết quả của nghiệp; và từ đó những trải nghiệm này quyết định con đường tái sinh, thậm chí thoát khỏi luân hồi của mỗi người. Rõ ràng, tất cả những gì chúng ta làm, nói và nghĩ trong đời này, và đặc biệt có sự góp phần của thái độ của ta và hoàn cảnh chung quanh khi ta lâm chung quyết định đời sau của ta vậy. Hiểu được điều này tức là hiểu được ta phải sống thiện lành, tạo thiện nghiệp để được chết an bình và tái sinh hỷ lạc.

Tác giả cũng dành khá nhiều trang sách để đề nghị những người thân, những người phụ trách nghi lễ nên làm gì để giúp những người lâm chung hoặc đã chết. Một số nghi lễ được miêu tả theo thể cách Tây Tạng nhưng không phải là phải tuân thủ một cách cứng nhắc mà tùy theo hoàn cảnh, tập tục, văn hóa, tín ngưỡng của từng trường hợp khi thực hiện.

Phật giáo Tây Tạng ngày càng được phổ biến trên khắp thế giới, ảnh hưởng đến nhiều lĩnh vực hoạt động của khá đông người tại nhiều quốc gia. Đặc tính ưu việt của Phật giáo là hội nhập hài hòa với mọi nền văn hóa, văn minh, mọi xã hội, mọi tầng lớp con người. Kết luận cho lời nói đầu sách, tác giả viết: “Trong những trang sách này, tôi dựa vào những giáo lý về trí tuệ thâm sâu mà tôi đã lĩnh hội được ở Tây Tạng và vào những gì tôi học hỏi được qua những biến cố đau đớn mà tôi đã trải qua ở đó. Nhưng nếu không có cuộc sống mà tôi đã trải nghiệm được trong thế giới bên ngoài Tây Tạng – với sự phong phú về vật chất và kiến thức đa dạng cũng như những đấu tranh với cám dỗ – cuốn sách này có lẽ đã không bao giờ hình thành được. Tôi hy vọng rằng cuốn sách này sẽ trở thành ánh sáng hướng dẫn cho cuộc hành trình của chính tôi đến nơi chưa biết cũng như cho nhiều người khác sẽ sử dụng nó”.

Như đã trình bày ở trên, nội dung chính yếu của cuốn sách này là về sự chết và tái sinh theo Phật giáo Mật tông Tây Tạng. Độc giả cũng sẽ được cung cấp những kiến thức về sự phong phú và đa dạng của những giáo quy và nghi lễ của Mật tông liên quan đến giai đoạn lâm chung và sau khi chết của một con người. Tuy vậy, nội dung mà tôi, người chuyển ngữ cuốn sách này từ tiếng Anh sang tiếng Việt tâm đắc nhất là phần nói về đời người, “những ngày quý báu của chúng ta”, và tiềm năng vĩ đại của đời sống con người (Chương 1: Đời người). Ngài Tulku Thondup đã giúp chúng ta hiểu một cách sâu sắc hơn cuộc đời là vô thường, là khổ đau và là kết quả của nghiệp như thế nào. Chúng ta phải làm gì với cuộc đời của chúng ta để có thể “chết an lành và tái sinh hỷ lạc”. Theo tôi, đó là thông điệp chính yếu mà Ngài Tulku Thondup muốn gửi đến cho chúng ta qua cuốn sách này.

Xin trân trọng giới thiệu đến độc giả cuốn sách quý này và mong rằng nó sẽ mang lại cho quý vị nhiều lợi ích trong quá trình tìm hiểu giáo lý vi diệu và thâm sâu của đạo Phật.
Dịch một tác phẩm lớn của một vị Tulku Tây Tạng viết về đạo Phật như thế này là một việc khó. Mặc dù tôi đã cố gắng hết sức nhưng hiển nhiên vẫn không thể tránh khỏi những thiếu sót. Sẽ là một sự khuyến khích mạnh mẽ và là một niềm vinh hạnh lớn cho người dịch nếu được các vị thiện tri thức chỉ giáo.
Chia sẻ của dịch giả Nguyễn Văn Nghệ

–cuốn sách tái bản từ “Chết an bình – tái sinh hỷ lạc”–